Ruim drie maanden nadat ze het voorprogramma van Idle Warship rockten, zijn Taziyah en Iyahmin terug in Watt. Woensdag 9 september presenteren de Pan Afrikanz hier hun nieuwe album Brand New Day. Het in eigen beheer uitgebrachte debuut van de Rotterdamse MC’s is na de Preskool Mixtape het tweede wapenfeit op schijf. “We zijn al heel lang bezig maar nu is het moment daar,” klinkt er trots van onder de beige hoed van Iyahmin.

Een samenwerking van 18 jaar is op zich niets om het ochtendnieuws voor te bellen. Behalve natuurlijk als je beide net 30 bent. “Wij gaan echt way back. We zijn allebei echt opgegroeid met muziek; we waren hier altijd al mee bezig. Soms kom ik nog mensen van vroeger tegen die zeggen: ‘Zo, jij was echt altijd met muziek bezig in je kamer!’ Het begon toen ik een jaar of 12 was. Sindsdien ken ik Iyahmin: we zaten bij elkaar op de middelbare school.” “Ik werd door een aantal vrienden van me al gewaarschuwd dat er een andere Hip Hop head op dieschool rondliep,” wenkt deze lachend naar Taziyah.

Intussen zijn ze twee videoclips, diverse optredens in Nederland en Frankrijk maar ook een hoop voorbereidingen verder. “We hebben onze tijd voor het album genomen. Als we het een jaar geleden hadden uitgebracht was dat misschien te vroeg geweest,” verklaart Iyahmin. In de aanloop naar hun nieuwe album hebben ze in de zomer van 2008 de Preskool Mixtape met daarop bijdragen van onder andere Ambassador Junior Lion, INCKS, GMB,
AdiSon en Furlan uitgebracht. Deze laatste drie zijn, in goed gezelschap van Esperanzah en Colonel Red, ook als gastvocalisten te horen op de nieuwe cd. “Dit,” vervolgt hij over hun keuze qua samenwerking, “zijn de mensen met wie we niet alleen muzikaal samen werken maar met wie we ook samen eten, drinken, praten en chillen.” “We zitten sowieso vaak met ze in de studio dus,” legt Taziyah uit, “van het één kwam automatisch het ander. Met uitzondering van fluitist Aischa Love kennen we iedereen niet alleen muzikaal maar ook
persoonlijk heel goed. We hebben voor dit album ook helemaal niet gedacht aan mensen gedacht met wie we normaal gesproken niet veel omgaan. Qua samenwerking zou het dan meer richting een zakelijk proces gaan. Wat ook kan natuurlijk maar,” haalt Iyahmin ontspannen grijnzend zijn schouders op, “daar hadden we nu geen zin in.” Met de verklaring hoe ze dan bij de onbekende fluitist terecht zijn gekomen, bewijst hij echt een kind van deze
tijd te zijn. “Via Myspace; dit is echt het digitale tijdperk,” legt hij lachend uit.

Op de releaseparty presenteren de heren samen met hun band hun nieuwe geluid. Behalve met Concrete a.k.a. TheBlackStarLiner en DJ Th’Acquisition delen de Pan Afrikanz voor de eerste in een serie nieuwe dagen het podium ook met een aantal live muzikanten. Dit in plaats van hun gebruikelijke DJ. “We wilden dit allang al doen maar we deden het stap voor stap. Je moet de mensen ervoor hebben en nu,” gebaart Iyahmin rustig maar trots, “konden
we de juiste mensen op de juiste plek krijgen. GMB heeft daar ook een grote hand in gehad: de helft van onze bandleden zitten bijvoorbeeld ook in zijn band. Vaak zaten we in dezelfde ruimte te oefenen en hoorden we hoe vet het klonk. Bovendien kun je met een band alle kanten op. En we zijn allebei 30; als ik 35 of 40 ben, wil ik echt niet meer met een CD optreden. Misschien is dat cool voor die old school legends,” nuanceert de goedlachse MC, “maar wij willen liever iets anders.” Voorlopig wagen ze zich zelf echter nog niet aan de
snaren en toetsen. “Ik speel vooral microfoon,” grinnikt Iyahmin, “maar als het moet dan kan ik wel richting de percussie schuifelen.”

Met de nieuwe plaat hebben de Pan Afrikanz samen met hun gasten een sterke, 13 tracks tellende aankondiging van een nieuw etmaal neer weten te zetten. Brand New Day klinkt als een roadtrip naar een park waar zich een gratis zomerfestival afspeelt. Het album opent met aDiSon, de Rotterdamse renaissance man die op Dawn of a New Day wat ontspannen klinkende vocalen over jazzy tonen laat rollen. Met het nummer is de toon van relaxedheid
gezet maar wordt de muzikale illustratie van hun teksten nog niet verraden. “We zijn en blijven Hip Hop maar we gaan ook verschillende experimenten niet uit de weg. Het album is een mix van Hip Hop, jazz, reggae, afrobeat en soul,” vertelt Taziyah.

Beide MC’s komen uit gezinnen waar de moeders in huiselijke kring heuse soul DJ’s waren. “Er werd ook veel Somalische muziek bij ons thuis gedraaid maar sinds ik hier in ’84 naartoe gekomen ben, draaide het bij mij vooral om Hip Hop. M’n zus draaide trouwens ook veel Swingbeat,” herinnert Iyahmin zich. “Alle zussen draaiden Swingbeat,” lacht Taziyah, “maar die van mij draaide ook veel meringue en salsa. Behalve soulmuziek draaide m’n moeder ook veel bigi pokoe; in mijn kamer was het ook vooral Hip Hop.” “We zijn echt
van de YO! MTV raps-generatie,” luidt Iyahmin een wandeling door de straat der nostalgie in. “Dan zorgde je dat je thuis was. Eerst kwam je met een videoband en vervolgens,” weet Taziyah nog, “probeerde je dat weer over te tapen op cassettebandje. Villa 65, Dutchmasters… ja, man!”

Sinds die tijd is er een hoop veranderd. “Toen we begonnen als Pan Africans kwamen we met hele andere tracks: onze muzikale invloeden, de beats maar ook de inhoud van de teksten waren anders.” Inmiddels is ook de spelling van hun naam gewijzigd van Africans naar Afrikanz. “Tja, Google hè…” grapt Iyahmin. “Als je zoekt op ‘Pan Africans’,” verklaart hij, “kom je van alles tegen. Van Wikipediapagina’s over Pan-Africanism en teksten vanMarcus Garvey en W.E.B. Du Bois tot verschillende debatten. Wij staan er dan ook wel tussen maar je moet wel echt ‘Hip Hop’ aan je zoekopdracht toevoegen wil je ons goed
kunnen vinden.” Toch zit je, al is de toon inmiddels wat veranderd, met de vorige zoektocht dicht in de buurt van waar de MC’s voor staan. “Eerst gingen onze teksten puur en alleen over de revolutie. We brachten hardcore vuur met alles wat we deden. In die tijd zaten we heel diep in de Rastafaricultuur. Dat waren wij helemaal. Of nou ja, helemaal… wij waren daar dan wel weer die Hip Hop-gasten tussen,” herinnert hij zich.

“Wij zijn veranderd maar dat komt omdat we gegroeid zijn. Als artiesten en als personen; als zonen, als broers maar ook als jonge vaders,” vertelt Taziyah die sinds een aantal maanden ‘papa’ genoemd wordt door een prachtig klein meisje. “Groei,” vervolgt hij, “brengt verandering teweeg. Qua muzieksmaak en teksten heeft het te maken met de verandering van wie waren naar wie we nu zijn. Maar ook de maatschappij verandert: mensen kijken nu anders naar dingen dan dat ze vroeger gewend waren. Informatie is toegankelijker en
mensen weten meer. Misschien gaat het niet zozeer om veranderen maar om het laten zien van de andere kant van jezelf. Wij zijn sowieso veel rustiger terwijl Hip Hop over het algemeen veel meer attitude heeft,” denkt hij terwijl zich wel prima staande weet te houden tijdens zijn ‘stoerdere MC’-impressie. Iyahmin vult hem aan: “Als we 3 of 4 jaar geleden een CD gedropt zouden hebben, dan bestond deze zeker voor 90% uit nummers die minder met
ons persoonlijke leven te maken zouden hebben en juist meer met de dingen om ons heen. Het zou onze visie zijn over verschillende politieke zaken; nu gaat het meer over onze directe omgeving en wat we daarin meemaken. Het is veel persoonlijker.”

Qua teksten met een revolutionaire en sterk politieke insteek lijken verschillende artiesten gaandeweg een trend van gematigdheid in te zetten. Vuisten veranderen in zwaaiende handen en het systeem wordt strategischer gepenetreerd in plaats van briezend gefuckt. “Op een gegeven moment,” redeneert Taziyah, “is het ook niet leuk meer. Je kunt de dingen die je over wilt brengen heel direct en heel rechttoe zeggen maar met die inhoud kun je
natuurlijk ook wat creatiever zijn. Je kunt met één boodschap zoveel verschillende kanten op. Als je de hele tijd heel direct bent, krijgen mensen als het ware ook bakstenen naar hun hoofd gegooid. Als je dat weet dan moet je voor jezelf nagaan wat je met een bepaalde tekst wilt bereiken. Iedereen moet naar onze muziek kunnen luisteren. Als ik het voor m’n moeder draai dan moet zij er van kunnen genieten en kunnen meezingen. Laatst liet ik een
nummer van ons aan m’n nicht horen; zij SMSte later me om te zeggen hoe mooi ze het vond. Dat is nice: zij is 40 en zit, alleen al qua generatie op een ander level dan ons. Aan het einde van de dag vinden we dat wat we laten horen wel universeel moet blijven.”

“Je hoeft niet lang te gokken om te weten waar onze teksten over gaan maar we weten natuurlijk ook wel dat we in Nederland wonen. We staan hier ook weleens in een zaal met maar 3 of 4 zwarte mensen en dan wil je een show niet alleen vullen met nummers die over ons gaan. Wat heb je daaraan als je daar de rest van de zaal mee overslaat? We hebben die doelgroep al en daar zijn we trots op. In het begin hadden we één specifieke groep die onze muziek tof vond; tekstueel werd toen vaak de vergelijking met Dead Prez getrokken. De
enige manier waarop je ons in een hoekje kunt stoppen is door onze naam. Kijk, aan de ene kant zijn we heel politiek bewust maar aan de andere kant kiezen we er ook voor om voor zoveel mogelijk mensen herkenbaar te zijn. En als dat niet zo is,” grijnst hij, “dan blijven we sowieso rocken voor de mensen die wel weten waar we het over hebben.”

“We zijn pan-Africans, we zijn geen pan-Europeans; qua invalshoek zegt dat eigenlijk al genoeg. Wanneer je met mensen met een andere achtergrond praat, merk je vaak dat er verschillende vibes zijn. Iemands achtergrond heeft te maken hebben met het land waar je vandaan komt, met de muziek die hij of zij luistert, met een politieke stroming waar iemand zich mee associeert, waar die persoon woont en ga zo maar door. Als je weet wie je bent, hoef je dat niet per se nog eens te benadrukken in je muziek. Op een gegeven moment ben je gewoon een Pan-African die muziek maakt dus de muziek die uit je komt, is
sowieso al Pan-African music. Dat moet geen struggle zijn in mijn ogen. Maar laat mensen maar graven en nieuwsgierig zijn. Je kan natuurlijk keer op keer benadrukken wie je bent maar, concludeert Taziyah, “je kan ook gewoon jezelf zijn en jezelf door de luisteraars laten ontdekken.”

Door hun finaleoptreden, visie, vastberadenheid, productietempo en allround dopeness ontstijgt 1duidig de jaarlijkse ‘GPNL vs. Echte Hip hop’-discussie al snel. Terwijl enkele bankzitters nog hopen dat men tijdens de finaletirade ook hun bestaansrecht retweet, gaat de Rotterdamse Hip hop-formatie over tot de orde van dag en Marry Marv ontpopt zich als ware Twitter Tsaar. Tijdens het bedenken en bouwen ontvouwt hij samen met Clinton Dompig strategisch het stappenplan en maakt hij onder andere aan de hand van zijn track Jeugdsentiment met PSL_Persoonlijk duidelijk welke richting hij op wandelt. “We moeten ons in 2012 laten gelden. Echt laten gelden!” benadrukt hij.  

Tijdens de GPNL-finale special van Hot O Twenty’s Hip hop-programma Radio Raheem gaf Marv aan dat het van het wel of niet winnen van de Grote Prijs af zou hangen welk album, zijn solodebuut of de 1duidigplaat, het eerst uitgebracht zou worden. Bij winst zou de focus absoluut op 1duidig liggen, in het andere geval zou de tijd het uitwijzen. Tijdens de Hip hop-finale gaf 1duidig een show waarvan de herinnering het absoluut verdient om de kritiek over het geluid te overleven. Hoewel het “Jullie zijn Hip hop!”-citaat van de jury iets anders deed vermoeden, verliet Rotterdam ook deze arena bekerloos. Wetende dat er een verschil is tussen prijs en waarde, snapten de mannen dat er werk aan de winkel was. Inmiddels is Marry Marv’s soloplaat Het is nooit te laat zo goed als af. “Het is altijd mijn ambitie geweest om, naast wat we doen met 1duidig, een eigen album uit te brengen. Toen we begonnen, zeiden we ook: ‘We doen dit samen tot een bepaald punt en op den duur gaan we soloprojecten maken.’ Ik wil echt zeggen wat ik op mijn lever heb en dat gaat moeilijk binnen 1duidig. Nou ja,” nuanceert hij, “moeilijk klinkt ook weer te zwaar… Je maakt samen muziek en je hebt een beperkt aantal verses waar je toch zoveel mogelijk in wilt zeggen; hierbij heb je rekening te houden met degene met wie je rapt. Ik kan bijvoorbeeld niet all out gaan over mijn moeder of mijn verleden want dan heeft het geen samenhang met Clinton’s verhaal. Qua lyrics wordt het echt heel wat anders dan wat ik met 1duidig presenteer. Het is gewoon me, man,” vat hij samen. “Van de hoes tot de scratches is het totally Marv. Bij 1duidig ben ik echt een onderdeel van de groep maar zelfs in een collectief zie je dat er verschillende persoonlijkheden zijn. Of je nu kijkt naar Clinton, onze producer Stacey Grind, DJ Ventbeats of naar mij… we zijn allemaal heel verschillend en ik denk dat mijn persoon het beste tot recht komt op mijn soloplaat. En dat,” verzekert hij nadrukkelijk, “is ab-so-luut niets ten nadele van 1duidig!”

De talentvolle MC, die overigens als één van de weinige 2012-finalisten het verschil tussen een freestyle en een acapella versie van een oude verse snapt, maakt duidelijk dat zijn soloplan niet aan de rem van toekomstige 1duidigprojecten trekt. “Persoonlijk heb ik zelfs liever dat mijn album iets minder succesvol wordt dan het 1duidig-album. We zijn nu dan ook aan het kijken hoe we het zo aan kunnen pakken dat het 1duidig-album de plek krijgt die het verdient. Toevallig had ik het er met Clinton over; ik wil dat de release van mijn plaat samenvalt met het uitkomen van het 1duidig-album. Wanneer dat klaar is, weten we nog niet precies maar de eerste track van ons nieuwe project is af en die is echt tranga! De andere nummers zullen we daar omheen bouwen; we gaan het zien. Wat in ieder geval zeker is, is dat we de nieuwe stappen samen zetten. We gaan geen aparte show aanbieden en mensen kunnen ons ook niet apart boeken: ik ga absoluut niet met 1duidig concurreren. Bovendien denk ik juist dat het tof en vernieuwend is als we één pakket vormen.”

Voor zijn veertien tracks tellende album is Marv verschillende samenwerkingen aangegaan maar veel wil hij nog niet kwijt over de featurings. “Wat ik wel wil zeggen… is dat het er genoeg zijn,” lacht hij. “Voor een solo-album zijn het best veel collabo’s maar dat heb ik bewust gedaan: ik zie er de charme wel van in om veel featurings te doen en om iedereen in jouw stijl mee te sleuren. Vooral wanneer je hoort hoe al die verschillende personen daar dan mee omgaan en wat ze ervan maken. En ja, het zijn er veel,” glimt hij geheimzinnig. Zijn gezicht is verre van een pokerface en de pretoogjes nodigen uit tot aandringen. “Wat wil ik nog meer vrijgeven behalve mijn samenwerking met Le Professeur…” Ook de naam van DJ Unda, de Zwitserse DJ en beatmaker die ook terug is te horen op tracks van Hip hop songstress Elise Dinfena, wordt genoemd. De vraag of hij alle namen die hij nog niet kwijt wilt, zou willen compenseren met het noemen van één featuring die we niet zouden verwachten wordt beantwoord met een twijfelend geluid. “Mike Tibbert van VSOP,” sluit hij de deal.” Het shock-effect blijft uit. “Een samenwerking met Mike lijkt inderdaad niet heel verrassend maar hij komt met iets wat mensen totaal niet aan zullen zien komen. Er is een track die heel bijzonder voor me is en hij maakt ‘m af op een manier die je echt niet zou verwachten.” Iets wat misschien ook niet een ieder verwacht, is dat ook Het is nooit te laat een ROTTZ-sticker krijgt. “Hoe het er nu voor staat wel, ja; ik zou niet weten waarom ik het niet onder ROTTZ uit zou brengen.” De kritiek die de mannen achter het Rotterdamse label over zich heen kregen omdat ze tijdens de Hip hop-finale schitterden in afwezigheid heeft zijn relatie met ROTTZ niet beïnvloed. “Dat ROTTZ niet bij de finale was, verandert helemaal niets: wij weten waarom ze er niet waren. Ik snap de kritiek wel; als buitenstaander zou ik ook iets hebben van ‘Fa waka?’ maar wij weten waarom ze er niet waren dus no hard feelings.” 

Marvin’s drive dendert door. Behalve zijn soloalbum en de nieuwe 1duidigplaat staan er meer projecten op de planning. Een naam die hierbij vaak genoemd wordt is Evenwicht, het Hip hop-duo bestaande uit Proza en Le Professeur. “Ik ga niet meer Twitteren!” zweert hij lachend. “We zijn bezig met iets en ik hoop dat het gaat lukken.” Zijn connectie met de Maestro’s uit Culemborg kwam tot stand tijdens hun Grote Prijs-avontuur. “Toen de kwartfinalisten bekend werden gemaakt, heb ik online gecheckt wie de andere deelnemers waren en op een gegeven moment kwam ik bij het promofilmpje van Evenwicht. Ik hoorde die sound en dacht: “Dit is muziek die ik solo echt graag wil maken: Boombap maar heel soulful en recht doorzee.” Toen ik hoorde dat zij ook in de halve finale stonden, begon ik me echt druk te maken,” herinnert hij zich lachend. “We ontmoetten ze tijdens het GPNL-traject, het klikte meteen en we spraken af om na de Grote Prijs wat dingen samen te doen. Le Professeur en ik wisselden nummers uit en sindsdien zijn we tight. Het zijn hele talentvolle, toffe gasten. Ik denk serieus dat ze de toekomst van Nederlandse Hip hop zijn. Ze zijn jong, ambitieus, gretig en zeker wel één van de dragers van de Nederlandse Hip hop scene.”

De waardering voor het tweetal gaat verder dan props en de meer dan terechte verwondering over het feit dat er uit de Hip hop-halve finale in Delft slechts één finalist werd gekozen. Zo fluisterde een klein, blauw vogeltje al iets over de totstandkoming van een ‘1duidig x Evenwicht’-tour. “Zo..!”  Opnieuw rolt zijn aanstekelijke lach door het chronisch saaie leverworst-met-mosterd-cafe. “Ik ga echt niets meer Twitteren vanaf vandaag. Maar,” grijnst hij bevestigend, “we zijn inderdaad met iets bezig en ik hoop dat het lukt. We zijn ook met een paar andere acts in gesprek en het is afwachten wat zij zeggen.” Maar in welke richting moeten we denken? Wat kunnen we verwachten en vooral… wie? Een niets verklappende kuch onderbreekt de lijst met speculaties. “We zijn nog bezig met 1duidig en Evenwicht en… wat andere acts. Sowieso wordt alles wat eruit komt heel tof. En hierna,” grijnst hij, “stop ik echt met Twitteren!”

Vrijdag 20 januari treedt Marry Marv zowel met 1duidig als solo op tijdens het 83BPM-festival in Bibelot (Dordrecht). Volg @MarryMarv en @1duidig op Twitter en check www.1duidig.com om op de hoogte te blijven van hun komende projecten.

Rutte zuigt een deel van de door hem aangehaalde statistieken uit wat optimisten hopen dat zijn duim is, het komt de bezuinigingen ten goede dat privacy niets waard lijkt te zijn en de Scrabble-waarde van het woord ‘allochtoon’ lijkt verdriedubbeld. Het moge duidelijk zijn dat er een verkiezingsstrijd aan de gang is. Melodee (La Melodia), Salah Edin, Robert Coblijn (Bijlmer Style), Skinto, Manu en Statik Music vertellen of ze woensdag 9 juni stemmen.

Melodee (La Melodia)
“Ik sta meteen om 09.00 uur ’s ochtends bij het stembureau. Tijdens mijn opleiding Bestuur & Organisatie leerde ik hoe belangrijk politiek is en het zou gewoon dom zijn om een stem weg te gooien. Als je niet stemt mag je ook niet zeiken over waar je het niet mee eens ben. Wees van invloed op jouw toekomst en bedenk je wat gebeurt er als iedereen maar denkt dat zijn of haar stem niets uitmaakt. Beslis mee over wat er gebeurt!

Vroeger stemde ik, ook van huis uit, altijd PvdA. Nu check ik bewuster wat er op de agenda’s van andere linkse partijen zoals de SP en GroenLinks staat. Ik zal sowieso blij zijn als Balkenende eindelijk opgepiept is,” censureert ze zichzelf lachend. “Het CDA is überhaupt niet mijn partij: ik vind ze qua bepaalde denkbeelden te conservatief en daar sluit ik me niet bij aan. Hun gemeentebeleid verschilt overigens van waar ze zich landelijk op richten maar de tendens van de vertrutting blijft hetzelfde. Het sluiten van coffeeshops of de bemoeienis waarbij bepaald wordt of ik wel of niet met een biertje op het terras mag zitten is iets wat me bijvoorbeeld te ver gaat. Ik blow overigens niet maar die betutteling irriteert me. Balkenende vertegenwoordigt deze ideeën en het is nu echt tijd voor wat anders.”

Balkenende is niet de enige politicus waar ze niets van moet hebben. “Moet je kijken hoeveel media-aandacht Wilders krijgt. Hij schreeuwt maar wat om reacties uit te lokken en radicaal te zijn maar gelukkig is er ook aandacht voor het feit dat zijn standpunten vroeger veel gematigder waren. Ik vind het goed dat ze zoiets belichten want ik denk dat heel veel Wilders-stemmers, en dat is misschien ook gechargeerd, niet verder kijken dan alle aandacht die hij opeist. In de tijd van Fortuyn hoor je hem nog zeggen dat hij niets tegen moslims heeft maar wat hij nu zegt laat hem klinken als Hitler. Ook wil hij alle kunstenaars en intellectuelen de mond snoeren. What’s next? Ik vind het gewoon beangstigend,” vertelt ze over de partij die niet terugschrikt voor de invoering van oude Joodse wet maar niets moet hebben van een moderne hoofddoek. De MC bespeurt een trend. “De algemene tendens in Europa is dat al de kabinetten steeds rechtser worden en Nederland gaat hierin mee. Wat dat betreft loopt onze regering niet achter; ze lopen mee.”

Een ontwikkeling waarbij we volgens Melodee wel wat meer naar andere landen zouden mogen kijken, is die van de positie van vrouwen. “Wat ik leuk zou vinden als we vaker een grotere rol binnen de politiek zouden hebben. Er zijn wel vrouwen zoals Femke Halsema die hun ding doen maar in de Intermediair bijvoorbeeld lees ik nog steeds dat vrouwen nauwelijks aan de top komen, dat we minder betaald krijgen, dat we tegen glazen plafonds aanlopen en dat we gediscrimineerd worden. Dat is echt achterhaald; landen als Zweden zijn ons ver vooruit gestreefd.”

Salah Edin
“Geen enkele politieke partij is mijn stem waard maar stem ik zeker,” vertelt de rapper die een tijd lang blanco heeft gestemd. “Er is nog steeds geen partij waar ik volledig achtersta maar ik kies nu voor degene die het dichtst bij mijn ideeën in de buurt komt. Het belangrijkste voor mij is dat er geen geld aan oorlogen meer wordt besteed, dat het onderwijs wordt verbeterd en, maar dat is misschien te idealistisch, dat de toezichtcamera’s worden weggehaald.”

In het kakofonische kabaal van de verkiezingsstrijd mist hij een aantal zaken. “Partijen verzinnen hun eigen plannen en vragen de mensen niet naar ideeën over verandering. Ministers noemen zichzelf onterecht volksvertegenwoordigers: ze komen alleen naar buiten wanneer zij het belangrijk vinden. Ik hoor niemand praten over vluchtelingen; dit is voor politici geen boeiend onderwerp omdat ze financieel gezien niets opbrengen en alles wat geld kost daar wordt liever niet over gesproken. Nederland blijft een kapitalistisch land en de politici zijn ook allemaal maar poppetjes van wie de touwtjes in de handen van bedrijven of sponsors zijn. Het begint qua verkiezingsstrijd op Amerika te lijken.

Vooral in campagnetijd is de keuze tussen de partijen is soms klein. Iedereen,” weet hij “houdt een verkooppraatje maar ik kijk naar de mensen die wat rustiger zijn, die verder kijken en die hun standpunten helder kunnen formuleren. Politici die andere partijen zwart maken, vind ik fout: uit respect voor hun eigen programma hoeven ze niet extra te benadrukken dat wat andere politici zeggen niet interessant is.

Ik ben ooit benaderd met de vraag of ik de aspiratie heb om de politiek in te gaan. Het antwoord daarop is ‘Nee!’” vertelt hij stellig. Als muzikant heb ik veel meer vrijheid om m’n mening te kunnen uiten en ik probeer op mijn manier de politiek te bereiken. Ik kan zeggen wat ik wil en ik hoef me niet aan allerlei bureaucratische regeltjes te houden. Als artiesten vertellen we de verhalen die het volk meemaakt; ministers voeren dingen uit waarvan zij denken dat het volk het nodig heeft. Politici zijn mensen die met hun oplossingen stemmen proberen te generen voor een lange periode goed verdienen.”

Op wie hij stemt, houdt hij liever voor zich. “Als ik dat vertel, zijn er mensen die naar me luisteren, niet weten waar die partij voor staat maar er dan op stemmen omdat ik die naam genoemd heb. Ik wil dat iedereen zelf op onderzoek uitgaat en daaruit zijn eigen mening filtert. Bezoek de sites van de partijen die het dichtst bij je liggen en raadpleeg de stemwijzers. Bedenk wat je vindt van thema’s als onderwijs, werkgelegenheid en de financiële schulden van Nederland en kijk naar wat er bijvoorbeeld in Griekenland en Italië gebeurt. Stem als je wat te zeggen hebt. Als jouw partij verliest dan kun je altijd zeggen dat het niet jouw keuze was. Als ze winnen dan hoop ik in ieder geval dat ze er het beste van maken. Zelf,” lacht hij geheimzinnig, “stem ik natuurlijk op een linkse partij.”

Robert Coblijn (Bijlmer Style)
“Iedereen die zichzelf als volwaardig individu beschouwt, praat graag mee over belangrijke zaken. Ik stem zeker maar door de recessie wordt overal op bezuinigd waardoor je eigenlijk geen peil op de programma’s kan trekken. Ik vind zorg belangrijk en dit is iets waar de SP zich op richt. De PvdA gaat alle kanten op en GroenLinks staat te ver van mijn standpunten en mentaliteit dus hier stem ik sowieso niet op. Ik twijfel… nee, ik ben er bij deze uit,” besluit hij na een korte stilte, “het wordt de SP.”

De jonge ondernemer is geenszins enthousiast over de aankomende verkiezingen. “Geen enkele partij vertegenwoordigt Surinamers en Antillianen. Cruciale zaken, zoals de excuses van Nederland voor de slavernijgeschiedenis, liggen nog steeds open en worden nog steeds niet op een volwassen manier besproken. Een andere issue is het onderwijs. Hoe komt het dat achterstandswijken slechter onderwijs hebben? Onze kinderen groeien op met onvoldoende kennis en dit houdt de achterstand in stand. Er is geen vertegenwoordiger die dit goed oppikt en die de intentie heeft om zwarte mensen in Nederland een betere toekomst te bieden.

Het politieke systeem in Nederland,” vervolgt hij, “is verouderd. Het is verdeeld in arbeiders, Christenen, ondernemers en socialisten; dit zijn termen die jongeren niet kennen. Tegenwoordig laten allochtonen noch autochtonen zich indelen volgens deze oude structuren. Politici moeten sowieso meer oog hebben voor wat er in de maatschappij gebeurt. Het gaat niet alleen over allochtonen: als je buiten de grote steden kijkt dan kampt de witte jeugd met dezelfde problemen. Het is geen rassenkwestie; het is een klassenkwestie. De belangrijkste problemen worden verkeerd geanalyseerd en er wordt een bak geld tegenaan gesmeten waar geen rendement uit voort komt. De verkeerde problemen worden opgelost met de verkeerde oplossing. Nu is de regering bijna failliet omdat er veel te veel geld wordt verbrast.

Kijk bijvoorbeeld naar ontwikkelingshulp: dit geld gaat niet naar de mensen die het nodig hebben maar het blijft bij de gasten die het geld ontvangen en dat zijn corrupte motherfuckers die het in hun eigen zak steken. Er wordt ook teveel geld besteed aan het overdreven cameratoezicht en de inzet van politie-eenheden in sommige gebieden. Het wachtgeld dat politici krijgen als ze demissionair zijn of ontslagen worden is ook bullshit. Zij krijgen 3 jaar wachtgeld terwijl wij maar 1 jaar WW krijgen en daar willen ze ook nog op korten. Ze staan met droge ogen te vertellen dat ze willen bezuinigen op alles en iedereen maar aan de andere kant blijven het wachtgeld en hun overdreven salaris in stand. En dan is er natuurlijk het koningshuis… Dat is echt de grootste geldverspilling. Ik vind het belachelijk dat dit nog steeds in stand wordt gehouden. Het is een familie van piraten die miljoenen krijgen om een beetje te flossen in Mozambique en om rond te rijden in een gouden koets. Laat ze maar werken voor hun geld en betalen voor hun shit. Waren ze laatst niet een miljoen kwijt aan een boot die ze laatst kochten? En dat terwijl andere mensen hier pinaren. Het geld dat zij kosten moet in het onderwijs en de zorg worden gestoken!”

Statik Music
“Ik wil wel stemmen maar ik heb me niet verdiept in de verschillende programma’s,” vertelt AllOne. Skully weet het bijna zeker: “Ik stem niet omdat ik niet weet waar de verschillende partijen zich mee bezig houden. Zaken als het afschaffen van de OV en de studiefinanciering vind ik belangrijk maar niet genoeg om speciaal voor te gaan stemmen. Door onze projecten heb ik het te druk gehad om me in de aankomende verkiezingen te verdiepen en ik wil niet zomaar op iemand stemmen. Als ik toch besluit te stemmen dan verdiep ik me er wel in.

Ik heb wel het gevoel,” vervolgt hij “dat ik me, als ik niet stem, schuldiger voel dan wanneer ik zeg dat stemmen er niet toe doet. Ze zeggen dat wanneer je niet stemt jouw stem toch wel naar een partij gaat. Bovendien denk ik dat politici doen wat ze willen.” Skully noemt de euro als één van de wortels van zijn argwaan. “Dat is het klassieke voorbeeld. Een groot deel van de bevolking was tegen maar het is er toch doorheen gedrukt. Hetzelfde geldt voor de OV-chipkaart! Ik voel me ook echt niet betrokken bij de besluiten die worden genomen.” Dat hij deze besluiten niet kent, mag volgens Skully de pret niet drukken. “Het feit dat ik ze niet ken, bewijst dat ze zich bij de besluitvorming niet tot mij richten. Als dit wel zo was dan kende ik ze. Zij moeten moeite doen om mij te bereiken en niet andersom.”

Een partij die het wat betreft het bereiken van jongeren volgens de heren wel begrepen heeft, is Bijlmer Style. AllOne is dan ook lovend over het initiatief van Bijlmergenoten Robert Coblijn en Gikkels. “Er is in de landelijke politiek geen enkele partij die zich echt richt op jongeren. De jeugd luistert eerder naar iemand als Robert dan naar Balkenende. Aan zijn manier van praten en zijn uitstraling merk je dat hij oprecht is,” vertelt hij over de partij waar hij tijdens de laatste gemeenteraadsverkiezingen overigens niet op stemde. “Het blijft lastig om jongeren te interesseren in de politiek,” weet Skully. “Een schematisch overzicht van de thema’s van de verschillende partijen werkt volgens mij,” brainstormt hij, “beter dan al die debatten. Dat is allemaal te politiek; ik weet soms niet waar ze het over hebben als het gaat over de besteding van bepaalde budgetten.”

Toch raadt het tweetal mensen aan om woensdag 9 juni wel te gaan stemmen. “Als je denkt dat jouw stem heel wat uitmaakt dan,” vindt AllOne, “moet je gaan stemmen. Maar stem niet automatisch op de partij waar jouw ouders op stemmen!” “Doe onderzoek voordat je gaat stemmen en,” vult Skully aan, “stem niet omdat iemand op tv veel rook aan het maken is. Op televisie hebben ze iets van 45 seconden om hun verhaal te vertellen en dan laten ze natuurlijk alleen de mooie dingen zien. Kijk ook naar de rest van het programma.”

Manu
“Nee,” antwoordt hij beslist op de vraag of hij gaat stemmen. “Ik niet geloof in de huidige vorm van politiek en ik wil er niet in participeren. Het is politiek in essentie maar het is waanzin om te denken dat je een volk van 16 of 17 miljoen mensen kan regeren. In Nederland hebben we te maken met een meerpartijensysteem waardoor er altijd concessies gedaan worden en stemmen een symbolische in plaats van inhoudelijke waarde heeft. Bovendien wordt de politiek anno 2010 niet wordt gedicteerd door politici maar door het bedrijfsleven.” De veelal aangehaalde redenering dat mensen die niet stemmen ook niet mogen klagen is minder dan ruis op zijn radar. “Dat is pure onzin. Als de partijen de uitkomst van het beleid zouden bepalen dan zou hier een kern van waarheid in zitten maar dit is absoluut niet het geval.”

De rapper die bij de laatste gemeenteraadsverkiezingen nog blanco stemde, blijft realistisch. “Het idee om als collectief niet of blanco te stemmen gaat niet lukken. Het is nu eenmaal een gegeven dat niet meer dan 60% van de bevolking niet stemt omdat er veel mensen zijn die het gevoel hebben dat het een verworvenheid van de huidige samenleving is om te mogen stemmen. Dat het een voorrecht is om te mogen participeren. Dit snap ik; vandaar ook mijn scepsis.

Doordat ik er zo weinig vertrouwen in en affiniteit mee heb wil ik er geen energie in steken dus zal ik mensen niet oproepen om niet te stemmen. Er zijn genoeg andere dingen die ik wel de moeite waard vind en die geen reflectie zijn van een oud, beperkt gedachtegoed.

Kijk,” legt hij uit, “elke partij vertegenwoordigt een bepaald oppervlakkig ideaal. Dat is inhoudelijk helemaal niet erg: die partij heeft niet het alleenrecht om te regeren. Het partijprogramma kan in de huidige setting dus niet ten volste tot uitvoering gebracht worden. In mijn ogen betekent het dat het een leuk circus is waarbij allerlei verschillende partijen binnen het spectrum een plek hebben maar uiteindelijk allemaal meespelen met hetzelfde spel. Hierbinnen zijn ze geen van allen slagvaardig en krijgen ze door het bedrijfsleven maar ook door Europa steeds minder zeggenschap. Ik geloof niet in de poppetjes aan de linkerkant maar ook niet in die aan de rechterkant: het is een methode om het volk aan een verdeel-en-heers-strategie te onderwerpen terwijl er eigenlijk geen verschil is tussen beide kanten.”

Het feit dat een aantal ministers weigert te zitten op wat een kussen van blaren zou moeten zijn, verstrekt zijn verzet. “Ondanks dat wij hun ass betalen, nemen politici absoluut geen verantwoordelijkheid voor hun besluiten. Balkenende neemt geen verantwoordelijkheid voor de twee oorlogen waar hij ons op grond van valse berichtgeving op af heeft gestuurd, hij neemt geen verantwoordelijkheid voor de euro die hij na een referendum alsnog heeft doorgevoerd. Er wordt gesproken over 2030 en 2040 maar we leven nu!”

Skinto
“Ik stem op de PvdA. Ik heb gehoord dat andere partijen de studiefinanciering af willen schaffen en in leningen willen veranderen; de PvdA is hiertegen. Ook zijn zij de enige partij die mensen waarschuwen tegen de standpunten van de PVV en de uitspraken van Wilders. Als ik de stemwijzer invul dan kom ik trouwens ook bij hun uit,” lacht hij overtuigend.

“Ik stem omdat ik niet wil dat mijn stem naar de verkeerde partij gaat en dat is wat ze zeggen dat er gebeurt als je niet stemt. Als er verkeerde politici aan de macht komen dan zou het hier weleens lelijk af kunnen lopen. We zouden oorlogen kunnen krijgen en dat is niet wat we moeten willen. Er werd in het verleden al eens gedreigd met bomaanslagen naar aanleiding Wilders’ uitspraken dus wat gebeurt er als hij minister-president wordt? Zijn mond is echt te groot en hij zal veel problemen veroorzaken als hij aan de macht komt.”

Volgens Skinto is zijn betrokkenheid eerder uitzondering dan regel. “De jongens waar ik mee chill, willen dit echt niet allemaal horen. Deels omdat ze zich er niet in verdiepen maar ook omdat ze zich niet met de politici kunnen identificeren. Sommige mensen hebben dagelijks het gevoel dat ze in een hoekje worden gedrukt waardoor ze te opgefokt zijn om zich ook nog een keer met de politiek bezig te houden. Dat snap ik. Ze zouden op scholen bijvoorbeeld meer projecten moeten opzetten waardoor jongeren beter begrijpen waar het in de politiek om gaat en wat het belang van stemmen is. Of we moeten met een aantal artiesten tijdens onze optredens wijzen op bepaalde thema’s. Het is natuurlijk wel even afwachten om te zien of de aandacht van het publiek dan niet verslapt maar ik weet zeker dat een aantal van ons krachtig genoeg zijn om die rol te dragen. Mensen onderschatten de stem van artiesten.

Rappers zoals Merage en Akwasi zijn hier bijvoorbeeld perfect voor. Toen ik Merage nog niet zo goed kende, hadden we een keer een gesprek over de positie van zwarte mensen en hij wist echt waar hij het over had. Ik wilde echt naar hem luisteren en de manier waarop hij zijn kennis over historische en sociale onderwerpen weet over te brengen, is heel dope! Akwasi is gewoon the people’s favourite,” grijnst hij trots. “Wat hij zegt komt heel goed over en ik denk dat hij één van de mensen is die zo’n rol zou kunnen dragen.” Wat hij anderen aanraadt? “Doe wat je moet doen, 9 juni!”

(Juli 2010, voor Statemagazine)